Eenmaal gebrand zien bijna alle koffiebonen er hetzelfde uit. Toch bestaan er heel wat variëteiten. We bekijken de twee bekendste: arabica en robusta.
Twee soorten koffie — de ene superlekker en top van kwaliteit, de andere "barslecht" en niet te drinken. Dat is toch wat de meeste mensen denken, en dat is ook wat ik dacht voor ik in de koffiebranche stapte. Er zit waarheid in, maar lang niet zo uitgesproken als men denkt.
Arabica en robusta in één tabel
| Arabica | Robusta | |
| Plant | Coffea arabica | Coffea canephora |
| Groeit op | Vanaf ongeveer 600 m hoogte | Laaggelegen, vochtige valleien en tropische bossen |
| Smaak | Zoet, fruitig, meer zuur, zacht aroma | Houtachtig, aards, vol mondgevoel, bitterder |
| Cafeïne | Ongeveer de helft van robusta | Ongeveer dubbel zoveel als arabica |
| Crema op espresso | Fijner, minder standvastig | Dikker en stabieler |
| Ziekteresistentie | Gevoeliger | Zeer resistent |
| Prijs | Duurder | Goedkoper |
| Aandeel wereldoogst | Het grootste deel | Het kleinste deel |
Waarom robusta goedkoper is
Het begint allemaal bij de ligging van de plantage. Beide soorten groeien op een verschillende hoogte.
Arabica groeit voornamelijk op plantages vanaf ongeveer 600 m boven zeeniveau, terwijl robusta (Coffea canephora) ook in vochtige, laaggelegen valleien en tropische bossen kan groeien. Robustaplanten zijn namelijk zeer ziekteresistent en minder gevoelig voor wisselende weersomstandigheden. Dat drukt de productiekost, en dus is robustakoffie in het algemeen goedkoper.
Het verschil in smaak
Ook in de smaak laat dat zich merken. Door de andere groeiomstandigheden vormt zich bij robusta een houterige, aardse smaak. Dat geeft een stevig mondgevoel en kan in een mengeling bijdragen tot extra sterkte en bitterheid. Diezelfde sterkte en bitterheid zorgen er ook voor dat er weinig 100 % robustakoffies te vinden zijn. In landen als Frankrijk is dat dan weer erg geliefd.
Bij arabica (Coffea arabica) proef je vooral zoete, fruitige smaken, met wat meer zuur en een intens maar zacht aroma. De meest verfijnde koffies komen dan ook bijna altijd van de arabicaplant.
Dat wil niet zeggen dat arabica daarom béter is. Het is anders van smaak, en smaak is een persoonlijk gegeven. Er bestaan zeer lekkere robustabonen — ze zijn alleen minder makkelijk te vinden.
Zit er meer cafeïne in robusta?
Ja, ongeveer dubbel zoveel. Cafeïne is voor de plant een natuurlijk verdedigingsmiddel tegen insecten, en robusta maakt er meer van aan. Dat is meteen ook een deel van de verklaring waarom die plant zo weerbaar is.
Wat het in je kop betekent, hangt af van hoeveel koffie je gebruikt en hoe je ze zet. Meer daarover in ons artikel over cafeïne en gezondheid.
Welke kies je voor espresso?
Zoek je koffie voor espresso, kies dan gerust een mengeling waar ook robusta in verwerkt zit. Je krijgt een mooiere, stabielere crema en wat extra body. Voor bijna alle andere manieren van zetten — ook slow coffee — raden we 100 % arabica aan.
Wat wij zelf gebruiken
Vier van onze vijf blends zijn 100 % arabica: Santos Gourmet, Super-Dessert, Caffé Royale en Decafeïne. Alleen Extra Spéciale bevat een aandeel Indische robusta van hoge kwaliteit.
Die branden we bewust zacht. Zo krijg je wél de typische aardse robustatoets en de body, maar niet de bitterheid waar robusta zijn slechte naam aan te danken heeft. Het is de blend waar mensen het vaakst verrast van opkijken.
Wil je het verschil gewoon eens proeven in plaats van erover te lezen? Zet Super-Dessert naast Extra Spéciale, of neem een proefpakket waarin allebei zitten.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen arabica en robusta?
Arabica groeit hoger, vanaf ongeveer 600 meter, en smaakt zoet en fruitig met wat meer zuur. Robusta groeit in laaggelegen valleien, smaakt houtachtig en aards, en bevat ongeveer dubbel zoveel cafeïne. Robusta is goedkoper omdat de plant veel ziekteresistenter is.
Welke van onze koffies bevat robusta?
Alleen Extra Spéciale. De andere vier — Santos Gourmet, Super-Dessert, Caffé Royale en Decafeïne — zijn 100 % arabica. De robusta in Extra Spéciale komt uit India, is van hoge kwaliteit en branden we bewust zacht: je proeft de aardse toets en de body, zonder de bitterheid.
Arabica of robusta voor espresso?
Voor espresso mag er gerust robusta in de mengeling: je krijgt een mooiere, stabielere crema en wat meer body. Voor bijna elke andere zetmethode, slow coffee inbegrepen, raden we 100 % arabica aan.
